Prompt templates zijn vaste skeletten die je telkens opnieuw invult. Geen toverspreuken, maar structuur: je vertelt het model wat zijn rol is, wat je precies wilt, welk materiaal het heeft en hoe het antwoord eruit moet zien. Zodra je dat skelet eenmaal hebt, scheelt het je elke keer denkwerk én geeft het stabielere antwoorden.
Hieronder vijf sjablonen die je vandaag kunt gebruiken in ChatGPT, Claude of Gemini. Kopieer ze, vul de blokken in, en pas ze aan op jouw situatie. Ze zijn opgebouwd volgens dezelfde logica als mijn KOMPAS-methode: kader, opdracht, materiaal, eisen en sturing.
Waarom prompt templates beter werken dan losse vragen
Een losse vraag laat te veel open. Het model raadt naar je context, je doel en de vorm — en raadt vaak verkeerd. Een template dwingt je om die dingen vooraf op te schrijven. Niet voor het model, maar voor jezelf: de meeste slechte antwoorden komen door een vage opdracht, niet door een dom model.
Wat een goede template doet:
- Rol — wie moet het model spelen? Een redacteur denkt anders dan een marketeer.
- Taak — wat moet er concreet uitkomen, in één zin.
- Context — de feiten, het bronmateriaal, de doelgroep.
- Vorm — lengte, structuur, toon, taal.
- Grenzen — wat het model níét moet doen.
Die vijf blokken zie je in elke template hieronder terugkomen. Meer over de denkstappen erachter lees je in betere prompts schrijven.
De 5 prompt templates
1. Tekst schrijven
Voor blogs, mails, productteksten, social posts.
Je bent [rol, bijv. een nuchtere copywriter]. Schrijf een [tekstsoort] over [onderwerp] voor [doelgroep]. Doel van de tekst: [actie of gevoel]. Toon: [bijv. direct, geen jargon]. Lengte: [aantal woorden]. Gebruik deze punten: [3-5 bullets]. Vermijd: [clichés, holle superlatieven].
Werkt omdat je doelgroep én doel expliciet maakt. Zonder die twee krijg je gladde, nietszeggende tekst.
2. Samenvatten
Voor lange documenten, transcripts, artikelen.
Vat onderstaande tekst samen voor [wie het leest]. Geef eerst de kernboodschap in één zin, daarna [aantal] bullets met de belangrijkste punten. Laat details weg die [doelgroep] niet nodig heeft. Tekst: [plak hier].
De truc is de losse opdracht “vat samen voor wie” — een samenvatting voor je baas ziet er anders uit dan eentje voor jezelf.
3. Coderen / vibe coding
Voor Cursor, Lovable, Bolt of gewoon ChatGPT.
Ik bouw [wat] met [taal/framework]. Doel: [gedrag dat je wilt]. Schrijf [functie/component] die [taak]. Houd rekening met [randgevallen]. Leg in commentaar uit waarom je keuzes maakt. Vraag door als iets onduidelijk is voordat je code schrijft.
Die laatste zin is goud bij vibe coding: hij voorkomt dat het model honderd regels code uitspuugt op basis van een aanname.
4. Beslissen / afwegen
Voor keuzes waar je tegenaan hikt.
Ik moet kiezen tussen [optie A] en [optie B] voor [situatie]. Wat telt voor mij: [criteria]. Geef de sterke en zwakke kanten van elke optie tegen die criteria, en sluit af met een aanbeveling plus de belangrijkste twijfel daarbij.
Door je criteria vooraf te benoemen, dwing je een afweging af in plaats van een algemeen lijstje voor- en nadelen.
5. Feedback vragen
Voor je eigen tekst, plan of idee.
Geef kritische feedback op onderstaande [tekst/plan] als [rol, bijv. strenge redacteur]. Noem de drie zwakste punten en hoe ik ze oplos. Wees concreet, vermijd algemeenheden. Materiaal: [plak hier].
Vraag om de zwakste punten, niet om “feedback” — anders krijg je vooral complimenten.
Hoe je een template naar je eigen situatie buigt
Een template is een startpunt, geen eindstation. Drie aanpassingen die het meeste opleveren:
- Maak de rol specifieker. “Een ervaren redacteur van een vakblad voor bouwers” stuurt veel scherper dan “een schrijver”.
- Voeg een voorbeeld toe. Plak een stukje tekst in de stijl die je wilt en zeg: schrijf in deze toon. Een voorbeeld zegt meer dan tien bijvoeglijke naamwoorden.
- Itereer. Krijg je niet wat je wilt? Vertel wat er misgaat (“te formeel”, “te lang”) in plaats van helemaal opnieuw te beginnen.
Bouw een klein bestand met je beste templates op. Na een paar weken heb je een eigen bibliotheek die past bij jouw werk — en dat scheelt meer tijd dan welke trucjeslijst dan ook. Wil je templates die specifiek op één tool zijn afgestemd, kijk dan ook bij de ChatGPT-prompts.
Veelgestelde vragen
Werken deze prompt templates ook in Claude en Gemini?
Ja. De structuur — rol, taak, context, vorm, grenzen — werkt bij alle grote modellen. De modellen reageren onderling iets anders op toon en lengte, dus test je template kort in de tool die je gebruikt en stel hem bij.
Hoeveel detail moet ik in een template stoppen?
Genoeg om het raadwerk weg te nemen, niet meer. Doelgroep, doel en vorm zijn bijna altijd nodig. Eindeloos lange prompts maken het juist onoverzichtelijk. Begin compact en voeg alleen toe wat je antwoord echt verbetert.
Moet ik elke keer een template gebruiken?
Nee. Voor een snelle vraag is een losse zin prima. Templates lonen bij taken die je vaker doet of waar de uitkomst belangrijk is — dan betaalt de structuur zich terug in consistentie.
Hoe weet ik of mijn prompt goed genoeg is?
Laat hem scoren. De gratis prompt-coach hieronder beoordeelt je prompt en herschrijft hem direct, zodat je ziet welke blokken je miste.
Wil je weten hoe sterk jouw prompt is? Plak hem in de gratis prompt-coach — die scoort en herschrijft hem meteen. Kom je er met de templates niet uit voor jouw vakgebied, dan helpt de coaching je een set op maat te bouwen die je elke dag gebruikt.