Dinsdag, een lunch in het Witte Huis. Zes topmensen uit de AI-wereld zetten hun naam onder één vel papier: Sundar Pichai, Dario Amodei, Mark Zuckerberg, Greg Brockman, Elon Musk en Jensen Huang. Jij zit ondertussen op kantoor met een team dat elke dag ChatGPT en Claude gebruikt, en vraagt je af wie er eigenlijk op die modellen let. Het antwoord van Washington: de bedrijven zelf. En AI heet daar voortaan superintelligentie.
President Trump wil geen extra regels voor kunstmatige intelligentie, meldt de NOS. Na een ontmoeting met topmensen van de grote AI-bedrijven op 29 september zei hij dat de sector zichzelf in de gaten moet houden. Het akkoord noemde hij “moreel bindend”. Kamervoorzitter Mike Johnson noemde het tegenover ABC News “vrijwillig”.
Superintelligentie heet het nu, en het akkoord is één A4
Dezelfde dag tekende Trump een decreet: de Amerikaanse ministeries en diensten gebruiken de term Artificial Intelligence niet meer, maar “Super Intelligence”. Dat staat in de factsheet van het Witte Huis. Een wetenschappelijk adviseur moet nog een federale definitie voorstellen.
Het akkoord zelf heet “White House Accord on Super Intelligence”. Trump deelde een foto van de tekst, die op X rondging. Het is één pagina met vier beloftes en een handtekeningenblad.
Zes bedrijven tekenden: Google, Anthropic, Meta, OpenAI, xAI en Nvidia. Opvallend is de laatste alinea. Daar staat dat het “op termijn zinvol kan zijn” om deze stappen in wetten of regels vast te leggen. Anthropic en OpenAI riepen de afgelopen tijd juist op tot nieuwe regels, schrijft de NOS; Meta en Nvidia waren ertegen.
De vier lagen passen ook op jouw team
Haal de grote woorden weg en er blijft een bruikbare checklist over. Hier staan de vier lagen uit de tekst, naast wat ze betekenen als jouw team met AI werkt:
| Laag in het akkoord | Zo ziet die er in een team uit |
|---|---|
| 1. Interne controles op wat het model kan, onder meer op cyber-, bio- en chemische risico’s | Vastleggen wat een AI-tool wel en niet mag aanraken: klantdata, mail versturen, code in productie |
| 2. Een intern team dat checkt of die controles werken | Eén persoon die eigenaar is en maandelijks kijkt wat de tool deed |
| 3. Een onafhankelijke externe auditor of evaluator | Iemand buiten het team die een steekproef van de output nakijkt |
| 4. Een onafhankelijke commissie van het bestuur die de rapporten leest | De leiding krijgt die bevindingen echt te zien, ook als ze tegenvallen |
Laag twee is waar het in de praktijk meestal misgaat. Een tool die “iedereen” beheert, beheert niemand. Hoe je die grens voor een team vastlegt, lees je in wat mag AI zelf versturen.
Een belofte zonder scheidsrechter is nog geen toezicht
Het akkoord beschrijft goede stappen, maar niemand controleert of ze gezet worden. Er staat geen sanctie in, geen termijn en geen partij die mag ingrijpen. OpenAI en Anthropic hadden zich volgens ABC News al eerder vastgelegd op externe evaluators; of het akkoord hen iets nieuws laat doen, is niet duidelijk. Trump noemde een mogelijk “comité van misschien tien mensen”, maar wie erin komt en of het iets mag beslissen, is onbekend.
Dat is precies het punt dat de NOS ook maakt: bedrijven die snel willen groeien, houden zichzelf in de gaten terwijl een concurrent gewoon doorzet. Bij OpenAI dat alleen samen wil remmen zag je dezelfde spanning: vertragen doet niemand in zijn eentje.
Ons oordeel: dit is een intentieverklaring met een goede inhoud. Wie het toezicht noemt, rekent zich rijk.
Vrijwillig tekenen gebeurt in Europa ook
Wie nu roept dat alleen een wet werkt, maakt het zich te makkelijk. Ook de Europese praktijkcode voor algemene AI-modellen is volgens de Europese Commissie zelf “a voluntary tool”: bedrijven kiezen of ze hem tekenen. Het verschil is dat er in Europa een wet achter staat, de AI Act, en die ontbreekt in Washington.
En de vier lagen vragen meer dan veel bedrijven nu doen. Een externe evaluator en een bestuurscommissie die de rapporten leest: dat heeft de gemiddelde organisatie die met AI-agents werkt niet. Bij de zwerm AI-agents waar niemand naar keek ontbrak precies laag twee.
Wie in jouw team is laag twee?
Pak vóór je volgende werkoverleg één AI-tool die je team dagelijks gebruikt. Schrijf er drie dingen bij:
- Welke data en systemen de tool mag aanraken, en welke niet.
- Wie de eigenaar is die maandelijks kijkt wat de tool deed.
- Wie van buiten het team één keer per kwartaal een steekproef nakijkt.
Lukt punt twee niet binnen een minuut, dan heb je hetzelfde probleem als het akkoord: goede bedoelingen zonder iemand die opbelt. Hulp bij het opzetten staat bij AI-training voor teams, en meer over werken met AI op prompt coaching. Hoe agents hun eigen grenzen omzeilen, lees je bij de guardrails en de pentest-smoes.
Het volgende moment is dat comité van tien. Komt er een lijst met namen en een bevoegdheid om een model tegen te houden, dan wordt het akkoord meer dan papier. Blijft het bij een idee uit een persmoment, dan blijft superintelligentie vooral een nieuwe naam.