Betere prompts schrijven is geen kwestie van toverwoorden of een geheime formule. Het is een ambacht: je leert wat een taalmodel nodig heeft om te leveren wat jij bedoelt, en je geeft dat stap voor stap. De meeste teleurstellende antwoorden komen niet door een dom model, maar door een vage opdracht. Te weinig context, geen voorbeeld, geen idee van het gewenste resultaat.
Hieronder zeven concrete verbeteringen die ik ophang aan mijn KOMPAS-methode: Kader, Opdracht, Materiaal, Paalwerk, Afwerking, Sturing. Geen theorie, maar ingrepen die je vandaag nog op je volgende ChatGPT- of Claude-prompt toepast. Aan het eind staat een voor/na-voorbeeld zodat je precies ziet wat het verschil doet.
1. Geef een rol en een kader (Kader)
Begin niet kaal met je vraag. Vertel het model wie het is en in welke situatie het werkt. “Je bent een ervaren copywriter die voor het MKB schrijft” stuurt de toon, het vocabulaire en de aannames van het antwoord meteen de goede kant op.
Het kader is meer dan een rol. Het is ook het doel en de lezer. Voor wie is dit? Wat moet het opleveren? Een model dat weet dat je schrijft voor twijfelende klanten op een verkooppagina, kiest andere woorden dan een model dat denkt dat het een academisch essay maakt.
2. Maak de opdracht concreet en enkelvoudig (Opdracht)
Eén prompt, één hoofdtaak. “Schrijf, vat samen en vertaal dit ook even” levert drie halve resultaten op. Knip het op. Formuleer je opdracht als een duidelijk werkwoord: schrijf, herschrijf, analyseer, vergelijk, lijst op.
Vaag: “Kun je iets met deze tekst doen?” Concreet: “Herschrijf deze productbeschrijving naar maximaal 80 woorden, gericht op beginners.” Hoe scherper het werkwoord en de afbakening, hoe minder het model moet gokken naar wat je wilt.
3. Lever het materiaal mee (Materiaal)
Een model kan niet raden wat het niet weet. Plak je brontekst, je merkstem, je productgegevens of je voorbeeldzinnen erbij. Hoe meer relevant materiaal je meegeeft, hoe minder het model verzint. Dit is meteen de beste verdediging tegen feitelijke onzin.
Werk je vaker met hetzelfde model, bewaar dan een vast blok met jouw context: bedrijfsinfo, toon, do’s en don’ts. Dat plak je telkens bovenaan. Scheelt herhalen en geeft consistentere output.
4. Zet het paalwerk neer met een voorbeeld (Paalwerk)
Niets stuurt zo sterk als één goed voorbeeld. Laat zien hoe een geslaagd antwoord eruitziet en het model kopieert de structuur, lengte en toon. Dit heet few-shot prompten en het werkt beter dan tien zinnen uitleg.
Heb je geen voorbeeld? Beschrijf dan het format expliciet: “Geef het antwoord als een tabel met drie kolommen” of “Gebruik korte koppen en bullets.” Het paalwerk is het skelet waaraan het model zijn antwoord ophangt.
5. Bepaal de afwerking: vorm, lengte, toon (Afwerking)
Zeg expliciet wat je terug wilt. Aantal woorden, opmaak, taalniveau, wel of geen jargon. Een model dat geen lengte krijgt, kiest er zelf een, en die zit zelden waar jij hem wilt.
- Lengte: “maximaal 150 woorden” of “precies 5 bullets”
- Toon: “nuchter en direct, geen holle superlatieven”
- Vorm: “alleen de tekst, geen inleiding of uitleg vooraf”
Die laatste regel scheelt veel. Modellen zijn dol op “Natuurlijk! Hier is…” als opwarmer. Vraag erom dat ze die weglaten.
6. Stuur bij in plaats van opnieuw te beginnen (Sturing)
De eerste output is een concept, geen eindproduct. Het grootste verschil tussen mensen die goede en slechte resultaten halen, zit hier: gevorderden sturen bij. “Korter,” “minder formeel,” “haal die laatste alinea weg,” “geef drie varianten.” Je bouwt voort op wat er al staat.
Begin niet bij nul met een nieuwe prompt zodra iets niet klopt. Benoem precies wat er mis is en laat het model alleen dat aanpassen. Zo kom je in een paar beurten op exact wat je wilde, in plaats van eindeloos te herformuleren.
7. Test, vergelijk en laat je prompt scoren
Je weet pas of een prompt goed is als je hem hebt uitgeprobeerd. Draai dezelfde prompt twee keer, of vraag het model zelf om drie varianten en kies de beste. Merk je dat een type taak vaak misgaat, dan ligt het bijna altijd aan een ontbrekend KOMPAS-onderdeel.
Wil je niet zelf alle zes onderdelen nalopen, gebruik dan mijn gratis prompt-coach tool. Die scoort je prompt en herschrijft hem volgens KOMPAS, zodat je direct ziet wat er ontbrak. Een snelle manier om te leren waar jouw prompts standaard de mist in gaan.
Voor en na: betere prompts schrijven in de praktijk
Theorie is leuk, maar het verschil zie je pas in een echt voorbeeld. Stel, je wilt een tekst voor een nieuwsbrief.
Voor: “Schrijf een nieuwsbrief over onze nieuwe cursus.”
Dit mist alles. Geen rol, geen lezer, geen lengte, geen toon, geen materiaal. Je krijgt een algemene, brave tekst die over elke cursus had kunnen gaan.
Na: “Je bent de tekstschrijver van een kleine prompt-coachingstudio (Kader). Schrijf een nieuwsbrief-mail die lezers aanzet om zich aan te melden voor onze nieuwe groepscursus (Opdracht). Info: cursus van 4 weken, online, voor mensen die al wat met ChatGPT werken maar betere resultaten willen (Materiaal). Houd dezelfde toon aan als dit voorbeeld: [plak voorbeeld] (Paalwerk). Maximaal 180 woorden, nuchter en direct, één duidelijke call-to-action, geef alleen de mailtekst (Afwerking).”
Het tweede resultaat is meteen bruikbaar. En als de toon nog net niet klopt, stuur je bij (Sturing): “iets persoonlijker, en haal het woord ‘uniek’ eruit.” Dat is het hele verschil tussen frustreren en leveren.
Zo blijf je groeien
Betere prompts schrijven is een vaardigheid die je opbouwt door te doen, niet door één lijstje te lezen. Pak je laatste teleurstellende prompt erbij, loop de zes KOMPAS-onderdelen langs en kijk welke ontbrak. Negen van de tien keer is het Materiaal of Afwerking.
Wil je dieper de techniek in, lees dan verder over prompt engineering en over sterke ChatGPT-prompts. Kom je er zelf niet uit of wil je het sneller onder de knie krijgen, dan kijken we het samen door tijdens een coaching-sessie, in een groep of privé. Je leert het meeste door je eigen prompts onder handen te nemen.
Veelgestelde vragen
Wat is de belangrijkste stap om betere prompts te schrijven?
Context meegeven. De meeste zwakke antwoorden komen door te weinig materiaal: het model weet niet wie je bent, voor wie het schrijft of hoe het resultaat eruit moet zien. Lever dat mee en de helft van je problemen verdwijnt.
Werkt de KOMPAS-methode voor zowel ChatGPT als Claude?
Ja. KOMPAS gaat over hoe je je opdracht structureert, niet over een specifiek model. De zes onderdelen (Kader, Opdracht, Materiaal, Paalwerk, Afwerking, Sturing) werken net zo goed in Gemini of bij vibe coding met Cursor.
Moet een goede prompt altijd lang zijn?
Nee. Een prompt moet compleet zijn, niet lang. Voor een simpele taak is één scherpe zin met een duidelijk werkwoord genoeg. Hoe complexer of belangrijker het resultaat, hoe meer KOMPAS-onderdelen je expliciet invult.
Hoe weet ik of mijn prompt goed genoeg is?
Test hem en laat hem scoren. Met de gratis prompt-coach tool zie je direct welk KOMPAS-onderdeel ontbreekt en krijg je een herschreven versie. Zo leer je gericht waar jouw prompts standaard tekortschieten.