---
title: "Opus 5.5: schrap je ‘denk goed na’-regel"
date: 2026-09-23
author: "Redactie Promptcoaching"
featured_image: "https://promptcoaching.nl/wp-content/uploads/2026/09/opus-5-5-think-carefully-schrappen.png"
categories:
  - name: "Prompting"
    url: "/category/prompting.md"
---

# Opus 5.5: schrap je ‘denk goed na’-regel

Ergens in je systeemprompt staat hij nog. Misschien in je CLAUDE.md, misschien in de instructies van een Claude-project dat je een jaar geleden hebt opgezet: “Think carefully and step by step before you answer.” Toen was het goed advies. Sinds dinsdagavond kan je assistent op Opus 5.5 draaien, en daar maakt die regel de antwoorden trager zonder ze beter te maken.

## Drie regels van ClaudeDevs, één daarvan schrapt oud advies

Op dinsdag 22 september om 22:14 uur Nederlandse tijd zette het account van Anthropic voor ontwikkelaars [drie tips op X](https://x.com/ClaudeDevs/status/2102491840612380934) voor je eerste sessie met Opus 5.5. Geef een hele taak en zeg wanneer hij af is. Laat “think carefully” weg, want het model denkt altijd eerst. En lees na een lange run eerst wat het model van je nodig heeft. Woensdagochtend om 09:36 stond de post op 836.676 weergaven en 10.845 likes.

De post linkt naar een [playbook van Addy Osmani](https://claude.dev/blog/getting-the-most-out-of-opus-5-5/), en de [promptdocumentatie voor Opus 5.5](https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/prompt-engineering/prompting-claude-opus-5-5) zegt het zakelijker: “if your system prompt contains instructions that tell Claude to think carefully before answering, consider removing them for Claude Opus 5.5.” Daarna volgt de claim waar het om draait. In een test van Anthropic in een chatproduct “removing such a line made replies start sooner, with no clear decline in the quality of the reply.”

Het waarom staat op de pagina [wat er nieuw is in Opus 5.5](https://platform.claude.com/docs/en/models/opus-5-5/whats-new-opus-5-5). Nadenken staat altijd aan en is niet uit te zetten: wie `thinking: {"type": "disabled"}` meestuurt, krijgt een 400-fout terug. Hoeveel het model nadenkt, regel je met één instelling, de effort. Je zin in de prompt doet dat werk niet.

## Wij hebben het nagemeten: 30 runs, met en zonder de regel

“Replies start sooner” is een bewering van de fabrikant, dus we hebben het zelf geprobeerd. Woensdagochtend tussen 07:31 en 07:35 uur stuurden we Opus 5.5 drie korte opdrachten via Claude Code (versie 2.1.280, zonder tools, zonder zelf een effort in te stellen). Kloppen twee weekdagen in een planning, hoeveel werkdagen liggen er tussen twee datums en wat kost een run bij een gegeven tokenprijs? Elke opdracht vijf keer kaal en vijf keer met “Think carefully and step by step before you answer.” eronder, in willekeurige volgorde. We maten de tijd tot het eerste teksttoken, de totale tijd en het aantal outputtokens.

Mediaan over 15 runsZonder de regelMet “think carefully”Tot het eerste teksttoken4,2 seconden5,5 secondenTotale tijd6,0 seconden7,0 secondenOutputtokens223309Goede antwoorden15 van 1515 van 15Eigen meting, 23 september 2026, Opus 5.5 via Claude Code 2.1.280.Bij de twee datumvragen was het verschil het duidelijkst: bij de weekdagvraag kwam de mediaan tot de eerste tekst op 5,7 in plaats van 4,1 seconden, bij de werkdagenvraag op 5,5 in plaats van 4,5. Bij de rekensom verdween het verschil helemaal (3,5 met de regel, 3,8 zonder). Het model schreef met de regel ook meer: bij de werkdagenvraag 389 tokens tegen 223. Dat is precies wat de documentatie voorspelt. Het antwoord komt later en je betaalt meer tokens, terwijl alle dertig antwoorden goed waren.

Wat deze meting niet bewijst: dat de regel nooit helpt. Vijf runs per vakje is weinig, de opdrachten waren makkelijk genoeg om nooit fout te gaan, en in de tijden zit ook de opstarttijd van Claude Code. Bij een lastige opdracht waar Opus 5.5 zonder de regel wél fouten maakt, kan het anders uitvallen. Maar dat moet je dan eerst zien. Een regel uit gewoonte laten staan kost je tijd en tokens.

## Je knop heet effort, en hij staat lager dan je denkt

Het belangrijkste detail staat niet in de tweet. Opus 5.5 draait standaard op effort medium, terwijl Opus 5 standaard op high stond. De [effort-pagina](https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/effort) zegt het zonder omwegen: een verzoek zonder effort “runs one level lower than it did on Claude Opus 5”. Wie na de overstap vindt dat het model oppervlakkiger antwoordt, zoekt de oorzaak dus eerst in die instelling. Een extra “denk goed na” in de prompt is dan de verkeerde reflex.

Daar ligt ons oordeel. Dit playbook is sterker dan de meeste modelaankondigingen, omdat het eindelijk de verantwoordelijkheid op de goede plek legt. Hoe diep het model nadenkt, is een instelling die je test en vastlegt, net als bij [effort kiezen bij GLM-5.3](https://promptcoaching.nl/glm-5-3-gebruiken-effort/). Een toverzin die je van prompt naar prompt meesleept, hoort daar niet meer bij. Anthropic schrijft er zelf bij: “Lowering effort reduces thinking, and with it cost and latency, more reliably than prompt instructions do.” Voor wie aan [prompt coaching](https://promptcoaching.nl/) doet, is dat een ongemakkelijke boodschap van de fabrikant zelf: je prompt regelt minder dan je dacht.

Onder X-posts krijgt vooral de eerste tip bijval. “The define done part is the whole game”, [schreef MikoMimie](https://x.com/MikoMimie/status/2102504193407799322). [Jasper Wu](https://x.com/jasperwu_/status/2102493896391766300) zei het concreter: zonder duidelijk eindpunt “you get a polished answer to the wrong task and spend the next hour fixing it.” En de vraag die meteen kwam, [“What’s the recommended effort level for most tasks?”](https://x.com/abhishekejam/status/2102535286886719979), laat zien dat het echte werk bij die instelling zit.

## “Laat je redenering zien” is nu een reden om te weigeren

De tweet noemt één verandering niet die ouder promptadvies harder raakt. Veel promptsjablonen vragen het model om zijn denkstappen uit te schrijven in het antwoord. Bij Opus 5.5 kan dat worden geweigerd. De promptdocumentatie noemt het de categorie `reasoning_extraction`, “which is new if you’re coming from Claude Opus 5”. Het advies: haal die instructie weg en lees de samengevatte redenering uit de thinking-blokken.

Het playbook zet dit in het hoofdstuk over gemarkeerde berichten, met als vuistregel “most flagged messages move to an older model”. Welk model dat is, staat per categorie in de [modelinstellingen van Claude Code](https://code.claude.com/docs/en/model-config): bij cyberbeveiliging Opus 4.8, bij biologie Opus 5. Voor redenering tonen noemen de docs geen eigen vervangend model, dus reken daar op een weigering. Het [supportartikel](https://support.claude.com/en/articles/16049681-why-claude-switched-models-in-your-conversation-with-opus-5-or-opus-5-5) voegt eraan toe dat de check het hele gesprek bekijkt, “so a fallback can be triggered by content you didn’t type.” In Claude Code zet je dat automatisch wisselen uit met `/config` of met `switchModelsOnFlag` op `false`. Dan krijg je eerst de keuze.

Voor wie een team leert prompten is dit de les die blijft hangen. “Leg je redenering stap voor stap uit” was lang een nette manier om te controleren of een antwoord deugde. Nu vraag je beter om het resultaat en een korte uitleg. Het playbook geeft zelf het voorbeeld: “Explain why you chose this approach in three sentences.”

## Anthropic zei lang het tegenovergestelde, en zegt het deels nog

Het advies dat nu weg moet, kwam van Anthropic zelf. In de oude chain-of-thought-documentatie, zoals die [in mei 2025 in het webarchief staat](https://web.archive.org/web/20250529192320/https://docs.anthropic.com/en/docs/build-with-claude/prompt-engineering/chain-of-thought), luidde de basisprompt letterlijk: “Include ‘Think step-by-step’ in your prompt.” Wie die regel nog in zijn sjablonen heeft, heeft niets fout gedaan. Hij deed wat de handleiding zei.

En de handleiding is nog niet helemaal om. Op de algemene pagina met [prompting best practices](https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/prompt-engineering/claude-prompting-best-practices) staat vandaag nog: “A prompt like ’think thoroughly’ often produces better reasoning than a hand-written step-by-step plan.” Dat zegt iets anders dan “haal het weg”, al gaat die zin over een vergelijking met een zelfgeschreven stappenplan. Twee pagina’s van hetzelfde bedrijf die elkaar half tegenspreken is geen ramp, maar het verklaart wel waarom zoveel teams die regel laten staan. Wie per model wil weten wat geldt, vindt het in onze [promptgidsen](https://promptcoaching.nl/promptgidsen/). Wil je dat iemand je eigen sjablonen naloopt, dan doet een [prompt coach](https://promptcoaching.nl/prompt-coach/) dat met je.

## Eén zoekopdracht door je eigen instructies

Voordat je volgende lange taak start: zoek in je CLAUDE.md, je projectinstructies en je opgeslagen prompts naar de oude denkregels. In een repository gaat dat met één regel:

```
grep -rniE "think (carefully|hard|step by step)|step-by-step|denk (goed|zorgvuldig) na|stap voor stap|show your reasoning|leg je redenering" CLAUDE.md .claude/ prompts/
```

Elke treffer die alleen “denk harder” zegt, mag weg. Zet in plaats daarvan de effort expliciet, en test dezelfde opdracht op medium en op high voordat je kiest. Een treffer die om uitgeschreven redenering vraagt, vervang je door “leg in drie zinnen uit waarom”. Heb je een agent die lang zelfstandig werkt, schrijf er dan meteen bij wanneer hij moet stoppen en vragen, zoals we eerder beschreven bij [wat AI zelf mag versturen](https://promptcoaching.nl/wat-mag-ai-zelf-versturen/). Houdt je context het niet vol, dan helpt het stuk over [Codex contextbeheer](https://promptcoaching.nl/codex-contextbeheer/).

## Blijft medium de standaard als de klachten binnenkomen?

De eerste weken na een lancering komen de meldingen dat het nieuwe model “dommer” voelt. Bij Opus 5.5 is de kans groot dat een deel daarvan over effort medium gaat. Zet Anthropic de standaard terug op high, dan bleek medium te krap voor gewoon werk. Blijft medium staan en haalt de algemene best-practices-pagina zijn “think thoroughly”-zin weg, dan is de omslag compleet en hoort de oude denkregel definitief bij het vorige model.